Jak formułować krótkie i skuteczne informacje zwrotne?

Informacje zwrotne są opisem ludzkich zachowań. Informują nas jak inni postrzegają nasze zachowania. Słuchając informacji zwrotnych możemy wprowadzać zmiany i poprawiać efektywność naszych działań.

Natomiast udzielając informacji zwrotnych warto pamiętać o tym, że  przekazywane są one po to, aby usprawniać komunikację i współpracę. Żeby pomóc drugiej osobie lepiej funkcjonować, a nie po to, żeby ją skrytykować, czy zaszkodzić jej.

Kiedy chcemy przekazać krótką, ale treściwą i skuteczną informację zwrotną proponuję posługiwać się informacją zwrotną RPB. Składa się ona z trzech poniższych elementów:

  1. R – Reakcja – Moja reakcja na całość zaobserwowanych zachowań – mówimy drugiej osobie jak zareagowaliśmy na jej działanie/zachowanie. Jakie odczucia i emocje owo działanie w nas wzbudziło. Co chcieliśmy zrobić w wyniku tych emocji.
  1. P – Pozytywy – Zaobserwowane pozytywne elementy – mówimy, co nam się podobało w zachowaniu danej osoby.
  1. B – Braki – Elementy, których według mnie zabrakło – zamiast mówić, co mi się nie podobało, mówię czego mi zabrakło w zachowaniu drugiego człowieka. Np. zamiast powiedzieć: „Wypowiadasz kilkanaście słów na jednym oddechu, przez co mówisz za szybko i nie można cię zrozumieć”, możemy powiedzieć:
    „W twojej wypowiedzi zabrakło mi pauz pomiędzy wypowiadanymi zdaniami, zwłaszcza przed wyrazami szczególnie istotnymi. Gdybyś je dodał, twoje wypowiedzi brzmiałyby bardziej spokojnie i donośnie”.
    Dzięki takiemu zabiegowi osoba przyjmująca informacje zwrotną dostaje propozycję konkretnego działania, które może jej pomóc. Nie musi się zastanawiać: „To i to zrobiłam źle. Co teraz mam zrobić?”. Nie musi też wysłuchiwać opisu tego, co zrobiła źle (wiele osób uznaje takie opisy za krytykę i protestuje przeciwko nim). Kiedy mówimy czego nam zabrakło, osoba przyjmująca informacje zwrotne słucha po prostu rad, informujących ją, w jaki sposób może poprawić swoje działanie.

 

Przykład informacji zwrotnej RPB

Po wysłuchaniu przemówienia, które w naszej ocenie było chaotyczne, zbyt szybko wypowiedziane, możemy udzielić informacji zwrotnej słowami:

  1. R – Reakcja – Moja reakcja na całość zaobserwowanych zachowań:

„Słuchając twojego wystąpienia miałem mieszane uczucia. Z jednej strony dobrze słuchało mi się konkretnej, opartej na faktach i przykładach prezentacji. Z drugiej jednak czułem niepokój i miałem wrażenie, że przemawiający człowiek ma trudności z przekazaniem mi tychże faktów i przykładów”.

  1. P – Pozytywy – Zaobserwowane pozytywne elementy:

„Podobało mi się, że omówiłeś wszystkie istotne zagadnienia danego tematu. Posługiwałeś się udokumentowanymi faktami i konkretnymi przykładami”.

  1. B – Braki – Elementy, których według mnie zabrakło:

„W twojej wypowiedzi zabrakło mi głębokiego, spokojnego oddychania oraz pauz pomiędzy wypowiadanymi zdaniami, zwłaszcza przed wyrazami szczególnie istotnymi. Gdybyś je dodał, twoje wypowiedzi brzmiałyby bardziej spokojnie i donośnie”.

 

Ćwiczenia szkoleniowe na udzielanie informacji zwrotnych

Jeśli poszukujesz ćwiczeń szkoleniowych uczących formułowania i udzielania informacji zwrotnych, polecam moją książkę:

– Komunikacja. Materiały szkoleniowe i coachingowe

Kilka ćwiczeń z obszaru komunikacji znajdziesz też w moim bezpłatnym ebooku:

– Aktywne ćwiczenia i gry szkoleniowe

 

PS. Jeśli porada spodobała Ci się, polub fanpage bloga:

Kiedy ludzie walczą z informacjami zwrotnymi, zmień jedną rzecz…

 

Uczestnicy szkolenia, którzy walczą z informacjami zwrotnymi mają zwykle przekonanie, że usłyszaną informację zwrotną trzeba ocenić jako pozytywną, albo negatywną – zgodzić się z nią, albo sprzeciwić się jej.

Kiedy informacja zwrotna nie jest zbyt pochlebna, próbują sprzeciwić się jej i walczą z nią.

Aby uczestnicy naszych szkoleń przestali walczyć z informacjami zwrotnymi, trzeba zmienić (albo chociaż złagodzić) owo przekonanie.

W tym celu, przed udzielaniem informacji zwrotnych powiedzmy naszej grupie szkoleniowej mniej więcej coś takiego:

  1. Informacje zwrotne udzielamy po to, aby pomóc danej osobie. Żeby poznała ona punkty widzenia innych osób i dzięki nim ulepszyła swoje działanie.
    .
  2. Punkty widzenia innych osób NIE są ani dobre ani złe. One po prostu . Czasem są inne, bo inni ludzie patrzą na nas z innych perspektyw i dlatego mogą nas odmiennie postrzegać.
    .
  3. Naszym celem NIE jest ocena usłyszanych informacji zwrotnych – zgodzenie się z nią, lub zanegowanie jej. Naszym celem jest wykorzystanie tych wszystkim różnych opinii, aby stać się jeszcze lepszym.
    .
  4. Dlatego po wysłuchaniu informacji zwrotnej NIE należy odpowiadać sobie na pytanie: Czy się z nią zgadzam?
    .
  5. Należy odpowiedzieć sobie na pytanie: W jaki sposób wykorzystam te słowa, aby być jeszcze lepszym w tym, co robię?
    .
  6. Właśnie na to pytanie odpowiedz sobie w myślach po wysłuchaniu informacji zwrotnej.

I to wszystko. Kiedy polecimy ludziom zastanowić się nad tym, w jaki sposób wykorzystać informację zwrotną do stania się lepszym, to nie będą zastanawiać się jak ją obalić.

Zwykle tyle wystarczy, aby ludzie przestali walczyć z informacjami zwrotnymi. Jeśli nie wystarcza, to prawdopodobnie przyczyną nie jest powyższe przekonanie, ale coś innego, np. konflikt interpersonalny, albo… jakieś inne przekonanie 🙂

 

PS. Jeśli porada spodobała Ci się, polub nasz fanpage:

Co zrobić, żeby ludzie chętnie słuchali informacji zwrotnych?

 

Czasem niektórzy uczestnicy szkoleń mają trudności z przyjmowaniem informacji zwrotnych. Zamiast je zaakceptować i wyciągnąć z nich wnioski, wolą im zaprzeczać i twierdzą, że wcale tak nie jest.

Żeby osoby wrażliwe na krytykę chętniej przyjmowały informacje zwrotne trzeba je na to przygotować. Podstawą owych przygotowań będzie następująca zasada.

Wspólne działanie z kimś, ułatwia nam przyjęcie informacji zwrotnej od tej osoby. Czyli chętniej przyjmiemy informacje zwrotne od osób, z którymi razem działamy, niż od osób postronnych.

Załóżmy, że Paweł, Robert i Darek biorą udział w scence sprzedażowej na środku sali szkoleniowej. Piotr otrzymuje informacje zwrotne od Roberta i Darka oraz kilku obserwatorów niebiorących udziału w scence.

Paweł prawdopodobnie chętniej przyjmie informacje zwrotne od Roberta i Darka niż od obserwatorów. Dlaczego?

Bo z Robertem i Darkiem współpracował w tej scence. Postrzega ich więc jako osoby bardziej mu znane, zaufane i wiarygodne. Tym bardziej, jeśli razem z nimi przygotowywał się do tej scenki.

Dlatego uczestników szkolenia warto w odpowiedni sposób przygotować do przyjmowania informacji zwrotnych. Oto 5 kroków:

  1. Zaangażuj więcej osób w działanie, którego dotyczą informacje zwrotne. Np. w scenkę sprzedażową na środku sali NIE tylko 2 osoby, ale 4 albo nawet 5. Dzięki temu osoba odgrywająca główną rolę w scence otrzyma informacje zwrotne od 3-4 osób zaangażowanych w działanie, a nie tylko od tłumu obserwatorów.
    .
  2. Bardziej zaangażuj ludzi w działanie. Poleć im razem przygotować się do scenki. Np. Daj im szczegółowe instrukcje i poleć przygotować scenkę w oparciu o nie.
    .
  3. Najpierw o informacje zwrotne poproś osoby zaangażowane w działanie. Czyli osoby odgrywające scenkę udzielają sobie informacji zwrotnych.
    .
  4. Następnie poproś o informacje zwrotne osoby postronne. Np. zewnętrznych obserwatorów, niebiorących udziału w scence.
    .
  5. Dla jeszcze lepszego efektu zaangażuj wszystkich w działanie ćwiczeniem na współpracę. Jeśli przewidujesz trudności w przyjmować informacji zwrotnych od obserwatorów, wcześniej wszystkich zaangażuj we wspólne działanie ćwiczeniem na współpracę.
    Po prostu niech wszyscy wcześniej współpracują w tym ćwiczeniu, a dopiero po nim wezmą udział w ćwiczeniu z informacjami zwrotnymi. Dobrze, żeby to wcześniejsze ćwiczenie choć trochę dotyczyło tematyki tego drugiego (tu scenki sprzedażowej).
    Kiedy poprosisz o udzielenie informacji zwrotnych obserwatorów, NIE nazywaj ich obserwatorami. Powiedz, że teraz informacji zwrotnych udzielą wam osoby, z którymi współpracowaliście w poprzednim ćwiczeniu.
    .

Dzięki powyższym krokom osobom bardzo wrażliwym na negatywne opinie  łatwiej będzie przyjąć informacje zwrotne i wyciągnąć z nich wnioski na przyszłość.

 

PS. Jeśli porada spodobała Ci się, polub nasz fanpage:

Jak rozwijać samoocenę uczestników szkoleń?

W wyniku szkolenia człowiek powinien nie tylko rozwijać swoje umiejętności, ale również swoją samoocenę. Pomaga w tym zapewnienie mu podczas szkolenia odpowiedniej ilości  wartościowych informacji zwrotnych.

 

Wartościowe informacje zwrotne to te, które wydobywają zasoby człowieka, dowartościowują go oraz zawierają konstruktywną radę mówiącą co i jak dana osoba może ulepszyć. Informacja taka mówi co i jak człowiek powinien zrobić, aby poprawić swoją efektywność.

 

Tutaj napisałem:

– Jak formułować informacje zwrotne?

– W jakiej kolejności udzielać informacji zwrotnych podczas szkolenia?

 

 

Pod względem ilości i jakości przekazywanych informacji zwrotnych ludzi można podzielić na cztery grupy. Obrazuje to poniższy rysunek.

 2am

 

Grupa 1

Osoby te udzielają bardzo mało informacji zwrotnych. A informacje te są bardzo niskiej jakości. Kiedy trener poprosi o udzielenie informacji zwrotnej zapada cisza, albo 2-3 osoby krótko coś tam powiedzą.

Osoby te nie wiedzą jak poprawnie udzielać informacji zwrotnych, bądź boją się to uczynić. Zazwyczaj boją się, gdyż mają niską samoocenę.

 

Na szkoleniu:

Naucz uczestników szkolenia udzielać informacji zwrotnych oraz często proś o ich udzielanie. Tutaj opisałem:

– Jak formułować informacje zwrotne?

– W jakiej kolejności udzielać informacji zwrotnych podczas szkolenia?

 

Grupa 2

Ludzie ci udzielają dużo słabej jakości informacji zwrotnych. Chcą udzielać informacji zwrotnych, jednak nie wiedzą jak to uczynić. Przez to zdarza się, że krytykują siebie nawzajem, a nawet popadają w spory i kłótnie.

 

Na szkoleniu:

Naucz uczestników szkolenia udzielać informacji zwrotnych oraz pilnuj, aby udzielali odpowiednio zbudowanych informacji zwrotnych.

 

Grupa 3

Osoby udzielają dobrej jakości informacji zwrotnych, lecz czynią to zbyt rzadko.

 

Na szkoleniu:

Zintegruj uczestników szkolenia. Stwórz możliwość udzielania sobie informacji zwrotnych.

 

Grupa 4

Ludzie udzielają sobie dużo wartościowych informacji zwrotnych. Jest to nasza docelowa sytuacja. Uczestnicy szkolenia widzą co robią dobrze oraz co zrobić, żeby być jeszcze lepszym. Wzrasta ich samoocena i zaangażowanie.

 

Na szkoleniu:

Krótko mówiąc, masz bardzo dobrą grupę szkoleniową. Nie zepsuj tego 🙂 Czasem byłem na szkoleniach, na których trener niemal zabraniał wypowiadać się uczestnikom szkolenia. Tylko on mógł mówić. Inny natomiast ciągle poprawiał wypowiedzi uczestników szkolenia, aż ci w ogóle przestali cokolwiek mówić, bo uznali, że trener ciągle ich krytykuje.

 

 

Jak prowadzić szkolenie dla mieszanych grup?

Krótko mówiąc, polecam trzymać się zielonej linii na poniższym rysunku.

2bm

 

Czyli stopniowo zwiększamy jakość i ilość udzielanych informacji zwrotnych. Uczymy ludzi jak udzielać informacji zwrotnych oraz stwarzamy okazje do ich udzielania.

 
 

PS. Jeśli artykuł spodobał Ci się, polub nasz fanpage: